“มหกรรมคอนเสิร์ตศิลปินคนดนตรีสุรินทร์” คืออีกงานหนึ่งหรืออีกพื้นที่หนึ่งของคนมีหัวใจ รักงานศิลปะ โดยเฉพาะคนคอเดียวกันด้านดนตรีหรือเสียงเพลง มิใช่เรื่องง่ายๆ นักที่จังหวัดเล็กๆ อย่างสุรินทร์จะมีโอกาสได้พบบรรยากาศงานที่ศิลปินพื้นถิ่นจะรวมกลุ่มกันเป็นองค์กรและจัดงานเพื่อบ้านเกิด ซึ่งนอกจากจะสร้างกลุ่มคนขึ้นมาสนใจปัญหาบ้านเมือง สังคมแล้ว ยังนำความสามารถด้านศิลปะแขนงต่างๆ มาสร้างความสุข ความบันเทิงและการเข้าใจสภาพสังคม การเมือง วัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมรายรอบตัวเองอีกด้วย โดยเฉพาะการกลับมาเน้นย้ำความเป็นท้องถิ่น สิ่งแวดล้อมและชาติพันธุ์ ใน กลุ่มศิลปินคนดนตรีสุรินทร์

นายศักดิ์ดา สีงาม หรือ “ไท ศิลารักษ์” ผู้ประสานงานกลุ่มศิลปินคนดนตรีสุรินทร์ เผยถึงที่มาที่ไปเกี่ยวกับการจัดงานครั้งนี้ว่า

“เรื่องดนตรีนี่ ส่วนตัวแล้วเป็นความชอบของผม นอกเหนือจากการทำงาน ไปแล้ว ผมชอบเล่น ดนตรี พอมาอยู่สุรินทร์ก็มารู้จักพรรคพวกที่เล่นดนตรี ก็เลยรู้จักกันมากขึ้น จนปัจจุบันรู้จักเยอะมาก จากไม่มีใครมีอัลบั้ม จนมาทำอัลบั้มกันหลายคน พอดีมาจับเพลงนอกกระแสด้วย ทำรายการวิทยุด้วย แล้วสนใจเล่นเพลงนอกกระแส จึงได้มาคิดกันว่า เพลงเหล่านี้เป็นเพลงทางเลือก เพลงนอกกระแส ที่ทำให้คนสุรินทร์ได้ฟัง ซึ่งพอมาทำกันหลายคน เริ่มมีผลงานก็เริ่มสนิทชิดเชื้อ แต่พวกเราก็ยังกระจัดกระจาย อยู่ตามที่ต่างๆ นะ แล้วก็แสดงผลงานกันไปทั่ว จึงเริ่มมีความคิดเรื่องทำยังไงให้เรา มีกลุ่ม มีองค์กร ช่วยเหลือกัน ทำเป็นระบบมากขึ้น คนนู้นคนนี้ มีใจอยากทำ แต่ขาดอุปกรณ์ ขาดคนเล่น มาจนถึงได้มาพัฒนาเรื่องแนวคิดความคิด เรื่องดนตรี พัฒนาโลกทัศน์ ให้กว้างๆ ทำให้ศิลปินรุ่นเยาว์ ได้เปิดโลกทัศน์มากขึ้นอีกด้วย

พอมาขับเคลื่อนในนามกลุ่มก็ช่วยให้ทำงานได้ง่ายขึ้น มีคนนู้นคนนี้เข้ามา ทำให้ได้มาช่วยกัน อีกอย่างหนึ่งกลุ่มมีบทบาทมากขึ้น พอมาทำในนามกลุ่ม จึงนำมาสู่การรวมตัวจัดงาน อย่างเช่นงานศิลป์ในสวน ก็จัดมา 2 ครั้ง แล้ว ซึ่งตอนนั้นก็ยังไม่เป็นทางการ เป็นแค่กลุ่มหลวมๆ ต่อมาเมื่อ เดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ก็มาประชุมกำหนดโครงการ ยกเป็นกลุ่มทางการขึ้น ได้พี่ โก๋ย วรมัน เป็นประธานกลุ่ม มีผมเป็นผู้ระสานงานกลุ่ม กรรมการมี 9 คน โดยใช้ชื่อ กลุ่มศิลปินคนดนตรีสุรินทร์ นับจากนี้ไปจึงเป็นทางการมากขึ้น งานแรกที่ดำเนินงานร่วมกันคือร่วมกับเครือข่ายอื่นๆ ด้วยนะ คือ งานศิลป์ในสวน และอีกไม่นาน เรากำลังจะมีงานเป็นของตัวเองจริงๆ งานแรก คือ งาน มหกรรมคอนเสิร์ตศิลปินดนตรีสุรินทร์ โดยปีนี้เรามีประเด็นชูโรงสำหรับนำเสนอสู่สาธารณะ คือ เรื่อง สิ่งแวดล้อมท้องถิ่นและชาติพันธุ์ครับ” นายศักดิ์ดากล่าวเกริ่น พร้อมทั้งย้ำถึงแนวเรื่องคอนเสิร์ตครั้งนี้ว่า

“เรื่องคอนเสิร์ตนี้ในจินตภาพร่วมกัน คือเราพยายามจะทำให้เป็นงานประจำปีของจังหวัดสุรินทร์ เป็นงานประเพณีของกลุ่มศิลปินสุรินทร์ และเราอยากจะทำให้กลายเป็นประเพณีของสังคม รูปแบบเป็นคอนเสิร์ตทั้งคืน ภายในงานมีกิจกรรมชมศิลปะ ฟังดนตรี มีแค้มป์ปิ้ง เราเรียกงานนี้ ว่า “มหกรรม” เพราะไม่ได้มีแค่ดนตรี แต่มีศิลปะทุกแขนง มาร่วมแสดงในงานด้วย
เรื่องอื่นๆ นอกกิจกรรมยังไม่มี เราคิดกันแค่ในรอบปีนี้ก่อน เราเอา 2 งานนี้ก่อน แต่ทิศทางในอนาคต ถ้าเรามีเงินเหลือ จากการจัดงาน มีกองทุน เราจะง่ายขึ้นที่จะเดินทางไปช่วยเหลือสังคม ถ้ากองทุนเหลือ ถ้าเงินมากพอก็อาจจะออกไปจัดกิจกรรมนอกพื้นที่ อาจจะร่วมกับองค์กรต่างๆที่ทำงาน เพื่อสนับสนุนการเคลื่อนไหวของคนทำงานในพื้นที่

อย่างงานคอนเสิร์ตครั้งนี้ ในตอนนี้ บอกได้เลยว่า กลุ่มเราคึกคักมาก เพราะเป็นงานครั้งแรกด้วย อย่างเมื่อวานเพิ่งร่วมประชุมแบ่งงานกัน เรารู้สึกคึกคักกันมาก เพราะตัวเองจะได้มีบทบาท กับทางสังคม เรารู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่ากับสังคมมากขึ้น อย่างเรื่องการสนับสนุนก็พยายามติดต่อส่วนราชการ องค์กรที่เกี่ยวข้อง และก็พยายามเริ่มเดินทางขอการสนับสนุนจากองค์กรท้องถิ่น ส่วนหนึ่งก็คาดว่าจะมาจากการขายบัตร ขายบู้ทให้แม่ค้า ก็คงคาดรายได้กันประมาณนี้ครับ ความคืบหน้าของงาน ตอนนี้ มีศิลปินท้องถิ่นมาร่วมประมาณ 10 กว่าวง และวงรับเชิญใหญ่ๆ อีก 4 วง อาทิ คาราวาน สีเผือก มาโนช พุฒตาล wild seed เป็นต้น ภายในงาน ก็จะมีเวทีกลาง ที่สลับกันเล่นและเวทีเฉพาะของแต่ละวง ที่วนเล่นกันในงานอีกหลายเวที” นายศักดิ์ดาอธิบาย และย้ำต่ออีกถึงจุดมุ่งหมายนัยความสำคัญของการนำศิลปะด้านดนตรีมาจัดแสดง

“ในอีกแง่หนึ่งที่หันมาสนใจเรื่องดนตรี คือผมคิดว่า อย่างน้อยในยามนี้ศิลปะกับบรรยากาศทางสังคมการเมืองกำลังคุกรุ่นขัดแย้งอย่างนี้ ผมคิดว่ามันเป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่ทำให้คนได้พัก เป็นความบันเทิง ทำให้เกิดสุนทรียะ ทำให้จิตใจสงบ บวกกับความคิดเบื้องต้นคือเมือง สุรินทร์ ไม่เคยมี บรรยากาศชมงานศิลปะกันข้างถนน ที่ทุกคนทุกคนชนชั้นสามารถเข้ามาเสพงานได้ง่ายๆ ไม่ซับซ้อนเกินไป ผมคิดว่าสังคมมันต้องการพื้นที่ และพื้นที่แบบนี้มันไม่มีในสังคมบ้านเรา นี่เป็นความคิดพื้นฐานที่เราจัดงานมาแต่ต้น ตั้งแต่เรื่องศิลป์ในสวนเลยครับ

สรุปผมคิดแบบนี้ นะ ว่าเราขาดบรรยากาศทางสังคมเกินไป คือไม่ใช่เรืองการเมือง แถมในอีกแง่หนึ่งมันเป็นพื้นที่การเคลื่อนไหว เพราะการทำงานพัฒนา เรามองว่า วิธีการของเรา เรามีวิธีนำเสนอหลายรูปแบบ และเราคิดว่า ศิลปะก็สามารถสื่อสารได้ เรามีเนื้อหาอะไร เราใส่ไปได้ เรื่องงานพัฒนา เรื่องสังคม เราทำให้เกิดการเติมเต็มอีกด้านหนึ่งได้ มันเป็นการเปิดเนื้อหา ที่เราจะนำไปสู่ การนำเสนอประเด็น ใหม่ๆ เพราะตัวศิลปินอาจจะไม่ได้ทำหน้าที่เสนอเนื้อหาโดยตรง แต่พอมารวมตัวกันเป็นกลุ่มมันอาจจะกำหนดเนื้อหาเข้าไปได้ อย่างงานศิลป์ในสวน พอเรามีประเด็นเข้าไปศิลปินก็มีเนื้อหาตามประเด็นนำเสนอ เพียงแต่ตอนนี้งานเพิ่งเริ่ม บรรยากาศเพิ่งได้รับความสนใจ จึงขยับอะไรไปได้ไม่มากนัก ดังนั้น งามหกรรมคอนเสิร์ตศิลปินดนตรีสุรินทร์ คือก้าวแรกที่จะทำให้เรามีพื้นที่เพิ่ม ทำให้สังคมคนสุรินทร์เองเพิ่งได้รับรู้ว่า ชีวิตคนไม่ได้มีแต่เรื่องการเมือง แต่เรามีพื้นที่อื่นๆ มีด้านอื่นๆ ที่งดงามด้วย เบื่อๆ จากบรรยากาศการเมืองในร้านกาแฟ ก็มาที่พื้นนี้ ซึ่งให้ถือว่าเป็นพื้นที่ใหม่ของชีวิตพวกเราคนสุรินทร์เลยครับ” นายศักดิ์ดา กล่าวสรุป

หมายเหตุ : มหกรรมคอนเสิร์ตคนดนตรีสุรินทร์ จะจัดขึ้นในวันเสาร์ที่ 13 เดือนพฤศจิกายน 2553 เวลาตั้งแต่ 15.00-06.00 น.ซึ่งภายในงานจะได้พบศิลปินรุ่นใหญ่และศิลปินท้องถิ่นอินดี้สุรินทร์กว่า 16 วง บัตรราคา 100 บาท ตลอดคืน

ที่มา : http://www.thaingo.org/writer/view.php?id=1686

Share on Facebook

สุรินทร์ – สสจ.เมืองช้าง เผยเกษตรกรเมืองช้าง ตายด้วยโรคฉี่หนูแล้ว 1 คน ระบาดหนักช่วงทำนาพบผู้ป่วย 252 ราย สูงเป็นอันดับ 5 ของประเทศ เร่งเตือนเกษตรระวังป้องกันตนเอง

วันนี้ (6 ก.ย.) นพ.สะอาด วีระเจริญ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) สุรินทร์ เปิดเผยถึงสถานการณ์การระบาดของโรคฉี่หนู ว่า หลังจากที่เกิดฝนตกชุกในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ ส่งผลให้เกษตรกรที่ต้องลงดำนาทำการเกษตร โดยเกษตรกรส่วนใหญ่มักไม่มีการป้องกันตนเอง ส่งผลให้จังหวัดสุรินทร์พบผู้ป่วยโรคเลปโตสไปโรซีส หรือ โรคฉี่หนู แล้วถึง 252 ราย เสียชีวิตแล้ว 1 ราย จำนวนผู้ป่วยสูงเป็นอันดับที่ 5 ของประเทศ

อาชีพที่มีผู้ป่วยสูงสุด คือ เกษตรกร และ อำเภอที่มีอัตราผู้ป่วยสูงสุด คือ อ.บัวเชด รองลงมา เป็น อ.กาบเชิง, จอมพระ, ชุมพลบุรี และ อ. รัตนบุรี ตามลำดับ

เบื้องต้นสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์ได้เร่งประชาสัมพันธ์และจัดเจ้า หน้าที่อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ออกเตือนให้เกษตรกรหลีกเลี่ยงการลงไปแช่น้ำในแหล่งน้ำที่มีโค กระบือ ลงไปกินหรือแช่น้ำและควรสวมรองเท้าบูท ถุงมือ และเสื้อผ้าที่มิดชิด เมื่อต้องลงไปในท้องนาที่เปียกชื้น และควรทำความสะอาดร่างกายทันทีที่กลับจากทุ่งนา

“หากพบมีไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะอย่างรุนแรง ปวดกล้ามเนื้อที่น่อง ต้นขา หรือสะโพก ซึ่งบางรายอาจพบว่าตาแดง บริเวณตาขาว ท้องเสีย ปวดบั้นเอว และหายใจลำบาก ให้รีบไปพบแพทย์ทันที เพื่อให้แพทย์สามารถทำการวินิจฉัยและให้การรักษาได้อย่างทันท่วงที หากปล่อยไว้ อาการอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้” นพ.สะอาด กล่าว

Share on Facebook

ภาพประกอบจาก อินเตอร์เน็ต
ข่าวจาก ศูนย์ข่าว surinnews.com

แถลงการณ์
คณะทำงานขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ “หนทางสู่เมืองน่าอยู่” จังหวัดสุรินทร์  ประกอบด้วย คณาจารย์จากมหาวิทยาลัย นักวิชาการอิสระ ภูมิปัญญาท้องถิ่น นักคิด นักเขียน ศิลปินพื้นบ้าน ตลอดจนนักพัฒนาภาครัฐและเอกชน ได้ประสานความร่วมมือกันภายใต้ภารกิจ “ฟื้นเมือง” มุ่งหวังให้เกิดการพัฒนาที่ไม่ทำลายสมดุลของชีวิตและธรรมชาติ เห็นคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรม คงอัตตลักษณ์และรักษาแหล่งพำนักจิตวิญญาณบรรพชน

หลายทศวรรษที่ผ่านมา นับว่าเมืองสุรินทร์เปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่น่าเป็นห่วง ทั้งในด้านความเสื่อมโทรมทางกายภาพ คุณภาพชีวิต สังคมและวัฒนธรรม จึงมีความคิดเห็นร่วมกันที่จะแสดงท่าทีและตั้งข้อเรียกร้องในประเด็นต่างๆ ดังนี้เมืองสุรินทร์
1.ขอคืนพื้นที่ “คุ้มอัยการ” ซึ่งได้รื้อถอนบ้านพักหลังเก่า และเตรียมปลูกสร้างอาคารขนาดใหญ่ บนพื้นที่คูเมือง-กำแพงเมือง ซึ่งสมควรเป็นสาธารณะสมบัติของคนสุรินทร์และของประเทศชาติ  เพื่อสร้างพื้นที่สีเขียว สวนสาธารณะ หรือลานกิจกรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านต่างๆ  โดยขอให้ยุติการก่อสร้างทุกอย่าง พร้อมเปิดเวทีสาธารณะรับฟังความคิดเห็นของประชาชนอย่างกว้างขวาง
2.ปรับแก้การก่อสร้างศาลหลักเมืองสุรินทร์ ซึ่งมีการปั้นรูปเคารพของเทพและพระพรหมตามคติความเชื่อทางศาสนาพราหมณ์ ปะปนกับพระพุทธรูป โดยจัดเรียงอย่างไม่เหมาะสม ขอให้ยุติการก่อสร้างพร้อมเปิดเวทีสาธารณะรับฟังความคิดเห็นของประชาชนด้วยเช่นกัน
คณะทำงานพร้อมจะเป็นฝ่ายประสานให้เกิดการระดมความคิดและแสวงหาทางออกที่ถูกต้องเหมาะสมและขับเคลื่อนในเชิงสิทธิชุมชนภายใต้รัฐธรรมนูญ   ต่อไป

ประกาศ  ณ วันที่  3 กันยายน 2553
(ลงชื่อ)   คณะทำงานฟื้นเมืองในโครงการสร้างเสริมสุขภาวะจังหวัดสุรินทร์แบบบูรณาการ
นายอิศรา     จรัณยานนท์        อดีตรองอธิบดีกรมสามัญศึกษา     ประธานอาศรมภูมิปัญญาสุรินทร์
ปแฎงมหาบุญเรือง คัชมาย์       ผู้เชี่ยวชาญด้านเขมรศึกษา  มราชภัฎสุรินทร์
นายดำเกิง   โถทอง                  ครูสอนวิชาประวัติศาสตร์  ม.ราชภัฎสุรินทร์
นายเอียด      ดีพูน    ประธานคณะกรรมการบริหารโครงการเสริมสร้างสุภาวะจังหวัดสุรินทร์
นายศิริพงษ์   ไหวดี                 ทนายความ
นายพราวุฒิ  ไวรวัจนกุล          ผู้ประสานงานภารกิจ”ฟื้นเมือง”

ที่มา :  http://surinnews.com/topic_n.php?id=5839

Share on Facebook

Share on Facebook

พิธีแซนโฏนตา แซนโดนตา สาทเขรม สาทเดือนสิบ

ประเพณีแซนโฎนตา

ใน สังคมยุค “โลกาภิวัตน์” ที่กระแสของ “วัฒนธรรมชุมชน” กำลังอ่อนแอ เพราะกระแสของวัฒนธรรมจากภายนอกเข้ามาเบียดพื้นที่ ศิลปวัฒนธรรม และประเพณีของท้องถิ่น จึงเป็นเพียงสิ่งเดียวที่จะเหนี่ยวรั้งเอาความดีงาม ความเอื้ออาทร ความผูกพัน และความกตัญญูรู้คุณ รวมไปถึงงานบุญ งานประเพณี กลับคืนสู่สังคมชนบท ที่กำลังแปรเปลี่ยนไปอย่างน่าเป็นห่วง

จาก สังคมที่เคยมีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ทั้งด้วยพิธีกรรม ความเชื่อ ความศรัทธา ความเอื้ออาทร ความสมัครสมานสามัคคี ร่วมแรงร่วมใจ ความกตัญญูรู้คุณ และศิลปวัฒนธรรมประเพณีที่มีมานานสืบทอดกันมานับพันปี ขณะนี้สังคมในชนบทโดยเฉพาะในภาคอีสาน กำลังเป็นสังคมที่มีแต่สิ่งแปลกใหม่คลาคล่ำไปด้วยชาวต่างชาติ ต่างภาษา อารยธรรมสมัยใหม่ การประกวดประชัน การแข่งขันชิงดีชิงเด่น เห็นคนมีเงินเป็นเทวดา ผู้หญิงไท(อีสาน) รุ่นใหม่ก็ใฝ่ฝันที่จะมีสามีชาวต่างชาติ เป็นของตัวเอง มีลูกพันธุ์ผสม มีรสนิยมที่เลิศหรู แต่เหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ ประเภท น้ำไม่ตัก ผักไม่ปลูก ลูกไม่เลี้ยง สำเนียงภาษาแปลกใหม่ ไม่เหลือรากเหง้าเผ่าพันธุ์ และไม่มีความภาคภูมิใจในชาติพันธุ์ของตัวเอง หลงเหลืออยู่เลย

ในขณะ ที่กระแสของวัฒนธรรมชุมชนเริ่มบางเบารอวันที่จะลบเลือนดูเหมือนว่าผู้คน กลุ่มเล็กๆ ในอีกมุมหนึ่งของสังคม ก็กำลังใขว่คว้า และโหยหามรดกอันล้ำค่าที่เคยมีมาตั้งแต่อดีตเฉกเช่น ประเพณีของท้องถิ่น ซึ่งในที่นี่จะเรียกรวมๆ ว่า“วัฒนธรรมชุมชน”ยกตัวอย่างประเพณีที่ดีงาม เช่น ประเพณีแซนโฎนตา

ประเพณีแซนโฎนตา เป็นประเพณีหนึ่งที่มีความสำคัญ และปฏิบัติสืบทอดติดต่อกันมายาว นาน นับเป็นพันๆ ปีของชาวเขมร ที่แสดงออกถึงความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ สะท้อนให้เห็นความรัก ความผูกพัน ความกตัญญูรู้คุณ ของสมาชิกในครอบครัว เครือญาติ และชุมชน โดยจะประกอบพิธีกรรมตรงกับวันแรม ๑๔ ค่ำเดือน ๑๐ ของทุกปี ซึ่งเมื่อถึงวันนั้นลูกหลาน ญาติพี่น้องที่ไปประกอบอาชีพ หรือตั้งถิ่นฐานอยู่ที่อื่น ไม่ว่าจะใกล้ หรือไกล จะต้องเดินทางกลับมารวมญาติ เพื่อทำพิธีแซนโฎนตา เป็นประจำทุก

นิยามศัพท์เฉพาะ

แซน หมายถึง การเซ่น การเซ่นไหว้ การบวงสรวง

โฎนตา หมายถึง การทำบุญให้ปู่ย่า ตายาย หรือ บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว

ประ เพณีแซนโฎนตา จึงหมายถึง ประเพณีการเซ่นไหว้ผีบรรพบุรุษ ที่นับได้ว่าเป็นประเพณีสำคัญที่คนไทยเชื้อสายเขมร มีการสืบทอดกันมาเป็นระยะเวลานานตั้งแต่ครั้งอดีตกาลจวบจนปัจจุบัน

ประวัติความเป็นมาของประเพณีแซนโฎนตา

มี ตำนานกล่าวถึงเรื่องราวความเป็นมาของประเพณีแซนโฎนตา ว่า ในอดีตกาลมีนครแห่งหนึ่ง หนึ่งชื่อ “นครกาสี” มีกษัตริย์พระนามว่า “ชัยเสน” พระมเหสีมีพระนามว่า “สิริมา” พระโพธิสัตว์ได้บังเกิดในพระครรภ์ของพระนางนามว่า “ปุสสะ” และต่อมาได้ตรัสรู้พระสัมมาสัมโพธิญาณ (เป็นพระพุทธเจ้า ๑ ใน ๒๘ พระองค์) แต่พระเจ้าชัยเสนเกิดความเห็นแก่ตัวไม่ยอมให้ใครคนอื่นร่วมอุปัฏฐากพระ พุทธเจ้า

ต่อมามีพระราชโอรส ๓ พระองค์ ซึ่งเป็นพี่น้องต่างมารดากัน ได้คิดอุบายเพื่อจะได้อุปัฏฐากพระพุทธเจ้า และพระภิกษุสงฆ์บ้าง เข้าไปกราบบังคมทูลขอ แต่ในที่สุดพระเจ้าชัยเสนก็อนุญาตให้ได้เพียงแค่ ๓ เดือน ขณะจำพรรษา หลังจากนั้นพระราชโอรส ๓ พระองค์ก็ส่งจดหมายไปถึงนายอำมาตย์ว่าจะอุปัฏฐากพระพุทธเจ้าใน ๓ เดือนนี้ให้อำมาตย์จัดแจงทุกอย่างด้วย

ฝ่ายพระราชโอรสทั้งสามและผู้ ร่วมทำบุญ ๑,๐๐๐ คน พร้อมด้วยฝ่ายอำมาตย์ และชาวบ้านอีกประมาณ ๑๑,๐๐๐ คน ได้พากันอุปัฏฐากพระพุทธเจ้าและภิกษุสงฆ์ โดยความเลื่อมใสศรัทธา แต่ต่อมาในบรรดาชาวบ้านที่มาร่วมทำบุญบางส่วน ก็แอบกินเครื่องไทยธรรมของทำบุญ และได้เกิดความขัดแย้งกันทะเลาะกันทำลายข้าวของเผาโรงครัว ฝ่ายพระราชโอรสทั้ง ๓ เมื่ออุปัฏฐากพระพุทธเจ้าครบ ๓ เดือนแล้วก็ได้พาพระพุทธเจ้า และภิกษุสงฆ์กลับพระวิหาร

เมื่อพระ พุทธเจ้าเสด็จปรินิพพานแล้ว พระราชบุตรทั้งสาม อำมาตย์ ชาวบ้านในหมู่บ้าน และผู้ร่วมงานกุศลทั้งหมดเมื่อถึงแก่กรรมแล้ว ก็ไปเกิดในสวรรค์ตามลำดับ ส่วนพวกชาวบ้านที่แอบกินเครื่องไทยธรรมของทำบุญ แล้วทะเลาะกันทำลายข้าวของเผาโรงครัวก็พากันไปเกิดในนรก

เวลาผ่านไป พระราชโอรสพร้อมทั้งบริวาร ๑,๐๐๐ คนจุติจากสวรรค์ ได้มาเกิดในสกุลพราหมณ์ในกรุงราชคฤห์ ต่างพากันออกบวชเป็นฤาษี และได้เป็น ชฏิล ๓ พี่น้อง ตั้งสำนักอยู่คยาสีสะประเทศ นายอำมาตย์ในหมู่บ้านได้มาเกิดเป็น พระเจ้าพิมพิสาร

เมื่อพระ พุทธเจ้าทรงอุบัติขึ้นในโลกแล้ว ผ่านไป ๗ สัปดาห์ ก็ได้เสด็จมายังกรุงพาราณสี ทรงโปรดพระปัญจวัคคีย์ โปรดชฏิล ๓ พี่น้องพร้อมทั้งบริวาร ๑,๐๐๐ คน แล้ว จึงเสด็จไปยังกรุงราชคฤห์เพื่อโปรดพระเจ้าพิมพิสารจนได้บรรลุธรรมขั้นพระ โสดาบัน

พระเจ้าพิมพิสารทรงนิมนต์พระพุทธเจ้า พร้อมทั้งภิกษุสงฆ์เพื่อรับภัตตาหารในวันรุ่งขึ้น รุ่งเช้า พระพุทธเจ้าจึงเสด็จไปรับมหาทานในพระราชนิเวศน์ ส่วนพวกเปรต ญาติของพระเจ้าพิมพิสาร ก็ได้รอรับถวายทานแล้ว ก็ทรงดำริว่าจักหาสถานที่ประทับของพระพุทธเจ้าว่าจะทรงประทับที่ไหน จึงทำให้ทรงลืมอุทิศส่วนบุญไปให้พวกเปรตญาติเสียสนิท พวกเปรตญาติที่รออยู่ เมื่อไม่ได้รับผลบุญจึงเสียใจในคืนนั้นจึงได้พากันร้องโหยหวนน่าสะพึงกลัว อย่างยิ่ง ในที่ใกล้พระราชนิเวศน์ที่บรรทม พระเจ้าพิมพิสารก็ทรงตกพระทัย พอรุ่งเช้าจึงทรงเสด็จไปเฝ้าพระพุทธเจ้า แล้วกราบทูลเรื่องเสียงนั้นให้ทรงทราบ พระพุทธเจ้าทรงตรัสว่า เสียงร้องนั้นมิได้เป็นนิมิตรร้ายแต่ประการใด แต่เป็นเสียงเปรตญาติของพระองค์มารอส่วนบุญที่เมื่อวันก่อนพระองค์ถวายทาน แล้วมิได้อุทิศแก่พวกเขา พวกเขาจึงพากันผิดหวังและมาส่งเสียงร้องดังกล่าว และได้รับคำแนะนำให้กรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้พวกเขา

วันต่อมาพระเจ้า พิมพิสาร จึงได้นิมนต์พระพุทธเจ้า พร้อมภิกษุสงฆ์ไปเสวยภัตตาหารในพระราชวัง แล้วกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลแก่พวกเปรตเหล่านั้น ตกดึกคืนนั้นพวกเปรตมาปรากฏโฉมอีก แต่คราวนี้หน้าตายิ้มแย้มแจ่มใสขอบคุณที่แบ่งส่วนบุญให้แล้วก็อันตรธานหาย วับไป

ชาวเขมรได้รับอิทธิพลจากศาสนาและวัฒนธรรมจากอินเดีย ได้เห็นถึงหนทางที่จะอุทิศส่วนกุศลให้ถึงแก่ผีตา ยาย หรือ ผีบรรพบุรุษ จากตำนานของพระเจ้าพิมพิสาร เป็นจุดเริ่มต้นของพิธีแซนโฎนตา

ชาว เขมร มีความเชื่อว่าเมื่อถึงวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๐ ประตูยมโลกจะเปิด ผีในยมโลกจะเดินทางมาเยี่ยมญาติได้ ชาวเขมรจึงมีการจัดทำอาหาร ขนม ข้าวต้ม ในตอนเย็นของวันขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๐ และพอรุ่งเช้า วันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๐ ก็จะก็จะนำอาหาร ขนม ข้าวต้ม ไปทำบุญอุทิศส่วนกุศลที่วัด เป็นวัน “เบ็นตูจ” โดยเชื่อว่าผีจะออกมาจากยมโลกได้ ๑๕ วัน หลังจากนั้นต้องกลับไปรับกรรมในยมโลกตามเดิม จากวันเบ็นตูจ นับไปอีก ๑๕ วัน (นับจากวันขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๐ ) จะตรงกับวันแรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๐ ของทุกปี คือวัน “เบ็นทม” ซึ่งเป็นวันที่ประกอบพิธีแซนโฎนตา

สาเหตุ ที่ต้องเตรียมตัวทำบุญตั้งแต่วันขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๐ เพราะผีตายาย หรือ ผีบรรพบุรุษ ถูกปล่อยมาวันนั้น และเดินทางมาไกลเกิดความเหน็ดเหนื่อย หิวกระหาย เมื่อมาถึงก็จะอยู่ที่วัดรอคอยว่าญาติหรือลูกหลานจะมาทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ หรือไม่ เมื่อถึงรุ่งเช้าวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๐ ญาติหรือลูกหลานก็จะไปทำบุญที่วัด ตอนนี้เองถ้าญาติ หรือลูกหลานมาก็จะดีใจ และได้รับผลบุญจากที่ได้มีการทำบุญอุทิศให้ ก็จะอวยพรให้ญาติ หรือลูกหลานมีความสุขความเจริญ ประกอบอาชีพประสบผลสำเร็จมีเงินมีทองใช้ แต่ถ้าไม่เห็นก็จะโกรธ และสาปแช่งญาติหรือลูกหลานไม่ให้มีความสุขความเจริญ

จุด ประสงค์ของประเพณี แซนโฎนตา นอกจากจะเป็นการทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้ผีบรรพบุรุษแล้ว ยังเป็นการแสดงถึงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ การสร้างปฏิสัมพันธ์ ความรักความอบอุ่นของสมาชิกในครอบครัวเครือญาติ ตลอดถึงการสร้างความสามัคคีของคนในชุมชน

ขั้นตอนการประกอบพิธีกรรมแซนโฎนตา

ขั้นตอนการประกอบพิธีกรรมแซนโฎนตา มีดังนี้

๑. การเตรียมอุปกรณ์เครื่องเซ่นไหว้ ในพิธีแซนโฎนตาประกอบด้วย อาหารคาว – หวาน ผลไม้ เครื่องดื่ม และอุปกรณ์ดังต่อไปนี้

๑.๑ อาหารคาว ได้แก่ ปลานึ่ง ปลาย่าง หมูย่าง ไก่ย่าง แกงวุ้นเส้น แกงกล้วย ต้มยำไก่ ลาบหมู ไก่นึ่ง ซึ่งต้องเป็นไก่ทั้งตัวเอาเครื่องในออก

๑.๒ อาหารหวาน ได้แก่ ข้าวต้มมัดใบมะพร้าว ขนมเทียน ขนมนางเล็ด ขนมโชค(ขนมดอกบัว) ขนมโกรด ข้าวกระยาสารท

๑.๓ ผลไม้ ได้แก่ มะพร้าวอ่อน กล้วย ส้ม ละมุด พุทรา องุ่น เป็นต้น

๑.๔ เครื่องดื่ม ได้แก่ น้ำเปล่า เหล้าขาว น้ำอัดลม เหล้าสีต่างๆ เป็นต้น

๑.๕ ของใช้ต่างๆ ได้แก่ เสื่อหวาย ที่นอนแบบพับ หมอน ผ้าขาว ผ้าไหม ผ้าโสร่ง อาภรณ์ต่าง ๆ พาน ธูป เทียน กรวย ๕ ช่อ ที่ทำจากใบตองสดม้วนเป็นกรวย แล้วสอดด้วย ธูป และใบกรูยกะนำ ความหมายของการจัดกรวย ๕ ช่อ คือ ขันธ์ ๕ หมายถึง รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ

ในการเตรียมอุปกรณ์เครื่อง เซ่นนั้น คนในครอบครัว และญาติ ๆ ก็จะมาช่วยกันประกอบอาหาร คาว – หวาน วัตถุดิบบางส่วนซื้อมาจากตลาด บางส่วนได้มาจากภายในหมู่ซึ่งญาติ ๆ นำมาช่วยกัน

เมื่อเตรียม อาหารคาว-หวาน ผลไม้ และเครื่องเซ่นต่างๆ พร้อมแล้ว การจัดสถานที่ประกอบพิธีกรรมแซนโฎนตา จะปูด้วยเสื่อหวาย วางที่นอนแบบพับ พร้อมหมอน ปูทับด้วยผ้าขาว นำผ้าไหม ผ้าโสร่ง หรืออาภรณ์อื่น ๆ วางไว้บนหมอน อาหาร เครื่องเซ่นต่างๆ จะวางไว้บนผ้าขาวหากไม่หมด สามารถวางรายรอบได้

๒. ก่อนที่จะทำพิธีกรรมแซนโฎนตาที่บ้าน ชาวบ้านจะนำเครื่องเซ่นไหว้ซึ่งแบ่งไว้ต่างหากจากที่เซ่นที่บ้านไปเซ่นไหว้ ศาลปู่ตาประจำหมู่บ้าน ซึ่งทุกบ้านที่จะประกอบพิธีกรรมใดก็ตาม จะต้องไปเซ่นไหว้ศาลปู่ตาก่อนเสมอ เป็นการบอกกล่าวให้ศาลปู่ตาได้รับรู้ ตามความเชื่อที่สืบทอดต่อ ๆ กันมานานแล้ว

๓. การเซ่นไหว้ศาลพระภูมิประจำบ้าน เมื่อเสร็จจากเซ่นไหว้ศาลปู่ตาประจำหมู่บ้านแล้ว จะนำเครื่องเซ่นไหว้ ซึ่งแบ่งไว้ต่างหากจากที่เซ่นที่บ้าน เซ่นไหว้ศาลพระภูมิประจำบ้าน เพื่อบอกกล่าวและเป็นการเปิดทางให้ผีบรรพบุรุษสามารถเข้ามาในบ้านได้

๔. การประกอบพิธีกรรมแซนโฎนตาที่บ้าน แสดงออกถึงการนับถือผียายตา คือ เทศกาลเดือน ๑๐ ในวันแรม ๑๔ ค่ำ มีการเซ่นผียายตาที่เรียกแซนโฎนตา คำว่า แซน หมายถึง เซ่น โฎน หมายถึง ยายตา

ความเชื่อในพิธีกรรมแซนโฎนตา

เมื่อ ชาวบ้านทำการเซ่นไหว้ศาลพระภูมิประจำบ้านเสร็จแล้ว ก็จะเรียกญาติ ๆ มารวมกันที่บ้านของพ่อแม่ หรือ ปู่ย่า ตายาย (ญาติระดับอาวุโสสูงสุดของครอบครัว) ซึ่งได้เตรียมสถานที่เซ่นไหว้ไว้แล้ว ถ้าครอบครัวใดที่พ่อแม่ได้เสียชีวิตไปแล้วก็จะไปรวมกันที่บ้านของญาติอาวุโส ก่อน หลังจากนั้นจึงเชิญญาติอาวุโสไปที่บ้านของตน เพื่อให้ญาติอาวุโสเป็นผู้นำในการประกอบพิธี

การนำกรวย 5 ช่อ วางบนพาน พร้อมเงินเหรียญ 1 บาท 5 บาท 10 บาท หรือเงินจำนวนหนึ่งใส่ลงไปบนพาน ซึ่งเชื่อว่าเป็นเงินค่าเดินทางให้แก่ผีบรรพบุรุษ เมื่อเสร็จพิธีเงินที่วางไว้จะเป็นเงินมงคล หรือเงินที่ผีบรรพบุรุษอวยพรกลับให้มีความเจริญรุ่งเรืองร่ำรวยมีเงินมีทอง

เมื่อ คนในครอบครัว ญาติพี่น้อง มาพร้อมกันแล้ว ในขั้นตอนนี้ กรณีที่เชิญญาติหรือผู้อาวุโสมาเป็นผู้นำในพิธีเจ้าของบ้านก็จะมีการยก พานกรวย(แสดงการเคารพ)ให้แก่ผู้อาวุโส ดังภาพประกอบที่ 12 หลังจากนั้นผู้อาวุโสจึงนำทำพิธีโดยการยกพานกรวย พร้อมญาติ ๆ และเจ้าของบ้าน จะยกเครื่องดื่ม น้ำเปล่า น้ำหวาน น้ำอัดลม เหล้า เบียร์ ต่าง ๆ ขึ้น

หลังจากนั้นผู้อาวุโสกรวดน้ำลงพื้นดิน(ต้องถึงดินจริงๆ) เพื่อบอกพระแม่ธรณีให้ได้รับรู้และเป็นการสื่อสารถึงผีบรรพบุรุษ เพราะเชื่อว่าการกรวดน้ำที่ใสบริสุทธิ์ลงพื้นดิน จะสามารถสื่อสารไปถึงผีบรรพบุรุษได้

ผู้อาวุโสกรวดน้ำลงพื้นดิน เสร็จแล้วจะเป็นการจุดธูปจุดเทียนปักที่ของเซ่นต่าง ๆ จากนั้นผู้อาวุโสกล่าวเป็นภาษาเขมรดังนี้ (สำเนียง สมานพร้อม, 2549 , สัมภาษณ์)

“โมเวย แมเอาว์ ยายตา ดอลแค ดอลงัยโฎนตาเฮย มาแคเมียนมะนอง แดลบานลวงลับโตวเฮย ออยบานโมโฮบโมประสาตองเอ๊าะเรือลคะเนีย โกนเจาบานรีบตะตูลตุเฮย เมียนนมเนจเจยอันซอมซ็อบยาง เบอโกนเจามันรีบมันตะตูลเฮย แมเอาว์ยายตาเกอะมือมุมือเมือดกี โกนเจารีบตะตูลตุเฮย เกาะโมโฮบโมประสากรุบ ๆ คะเนีย อันเจินโมตองเอาะเด้อ”

(คำ แปล) “มาเน้อ พ่อแม่ ยายตา ถึงวันโฎนตาแล้ว ปีหนึ่งมีครั้งเดียว ที่ได้ล่วงลับไปแล้ว ก็ให้ได้มารับประทานกันทุกท่าน ลูกหลานได้ตระเตรียมต้อนรับไว้แล้ว มีขนมเนย กล้วย ข้าวต้ม ทุกอย่าง จะได้ไม่ต้องยืนมองดูคนอื่นเขากินอาหาร ลูกหลานเตรียมไว้ต้อนรับแล้ว มารับประทานทุก ๆ ท่าน อัญเชิญมาทั้งหมด

พร้อมนี้คนในบ้านหรือญาติ อาวุโสลำดับต่อมาก็นำเครื่องดื่มต่าง ๆ รินลงแก้ว หรือภาชนะอื่นรองรับเครื่องดื่ม(ทำเหมือนการกรวดน้ำ) เป็นครั้งที่หนึ่ง เหมือนดังว่าผีบรรพบุรุษกำลังรับประทานอาหารเครื่องเซ่นอยู่ สักพักประมาณ 5 – 10 นาที ก็จะรินเครื่องดื่มอีกเป็นครั้งที่ 2 เหมือนดังว่าผีบรรพบุรุษทานอาหารฝืดคอต้องดื่มน้ำดื่มเหล้า ในระหว่างนี้ผู้ร่วมพิธีก็จะกล่าวเป็นภาษาเขมรดังนี้

.”แมเอาว์ ยายตาเวย นมเนจเจยอันซอมกะเมียน เบียร์กะเมียน สรากะเมียน โมโฮบเรือลคะเนีย โฮบเฮยกอเพอะตืก เพอะสรา แดลโกนเจาบานรีบตะตูลเฮยนีเกอะ ออยโกนเจาบานรัวซีเมียนเกิด โกนเจานารับเรียชการเกอะออยมันเกิดเจ้าเนีย บานตำแนงกะปั๊วบานเกิดทีปึง คันแมเอาว์ตอโตวมุ โกนเจานากำปูงรีนเกอะออยสอบบานที่หนึง”

(คำแปล) พ่อแม่ ยายตาเอ้ย อาหารขนมข้าวต้มก็มี เบียร์ก็มี เหล้าก็มี มารับประทานทุกท่าน รับประทาน
แล้วอาหารฝืดคอก็ดื่มน้ำ ดื่มเหล้า สิ่งที่ลูกหลานได้ตระเตรียมมานี้ก็ขอให้ลูกหลานทำมาหากินเจริญรุ่งเรือง
ลูกหลานคนไหนรับราชการก็ขอให้มีตำแหน่งใหญ่โต ได้ตำแหน่งสูงขึ้นไปข้างหน้า เป็นที่พึงของพ่อแม่ต่อไป
ลูกหลานคนไหนกำลังเรียนอยู่ก็ขอให้สอบได้ที่ 1 (เป็นการยกตัวอย่าง ไม่จำกัดว่าต้องกล่าวเช่นนี้ทั้งหมด)

ซึ่ง ในการรินเครื่องดื่มครั้งที่ 2 นี้คำกล่าวส่วนใหญ่เป็นคำขอพรจากลูกหลาน และในระหว่างนี้ลูกหลานก็จะพูดคุยกันถึงเรื่องราวเหตุการณ์ต่าง ๆ ของคนในครอบครัว เหมือนดังว่าเป็นการบ่นถึงความทุกข์ของลูกหลาน
หรือการ บอกถึงความสำเร็จความเจริญก้าวหน้าของลูกหลาน เพื่อให้บรรพบุรุษได้รับรู้ และช่วยเหลือหรือชื่นชมยินดีต่อไป สักพักประมาณ 5 – 10 นาที จะเป็นการรินน้ำเป็นครั้งที่ 3 เป็นการรินเพื่อให้ผีบรรพบุรุษได้ดื่ม เมื่อรับประทานอาหาร เครื่องเซ่นเสร็จแล้ว และเป็นการล้างมือ และจะมีการกล่าวเป็นภาษาเขมรดังนี้ ( อ่ำ เอ็นดู, 2549, สัมภาษณ์)

“แม เอาว์ ยายตา เกอะบานโฮบบานประสาจะแอดเฮย บานเพอะตืก บานเลียงใดเลียงจืง ออยปวรโกนเจากะมัยยากกะมัยกรอ ออยรัวซีเมียนเกิด โกนเจาเกอะออยคารถคารา เมียนสังป๊วด เมียนโสร่ง บานโตวเวือดโตววา
โตวเสราะโตวแสร”

(คำแปล) “พ่อแม่ ตายาย ก็ได้รับประทานอิ่มแล้ว ได้ดื่มน้ำ ได้ล้างมือล้างเท้าแล้ว ก็อวยพรให้ลูกหลานอย่าได้ยากจนขอให้ทำมาหากินประกอบอาชีพเจริญรุ่งเรือง แล้วลูกหลานก็มีค่ารถฝากไป มีผ้าถุง มีโสร่ง เพื่อให้ พ่อแม่ ตายาย ได้ใส่ไปวัดไปวา ใส่กลับบ้านกลับช่อง” โดยเชื่อว่าผีบรรพบุรุษล่วงลับไปนานแล้วเสื้อผ้าอาภรณ์ต่าง ๆ ก็เก่าแล้ว จึงได้จัดหาให้ใหม่ เพื่อจะได้ใส่ไปรับบุญกุศลที่ลูกหลานได้ไปทำบุญในรุ่งเช้าของวันแรม 15 ค่ำเดือน 10 ที่วัดในหมู่บ้าน

หลังจากที่รินน้ำเป็นครั้งที่ 3 แล้ว ผู้อาวุโสจะแบ่งอาหารเครื่องเซ่น อย่างละเล็กอย่างละน้อยใส่ห่อใบตอง พร้อมกรวย 5 ช่อและเงินเหรียญต่าง ๆ จำนวนหนึ่ง โปรยไปที่พื้นเหมือนการโปรยทาน เพื่อให้ผีที่ไม่มีญาติที่คอยอยู่นอกบ้านได้รับประทานด้วย ในระหว่างนี้เด็ก ๆ ลูกหลานจะคอยรับและแย่งเงินเหรียญกันสนุกสนาน ดังภาพประกอบที่ 12 – 14

เมื่อ ทำพิธีเสร็จแล้วลูกหลานญาติพี่น้องก็จะนำอาหารเครื่องเซ่นต่าง ๆ มารับประทานร่วมกัน เป็นการสร้างปฏิสัมพันธ์ ในหมู่ลูกหลาน ญาติมิตร เพราะหนึ่งปี มีครั้งเดียว ลูกหลานที่ไปอยู่หมู่บ้านอื่นหรือต่างจังหวัดจะได้รู้จักคุ้นเคยกัน

5. การพิธีกรรมบายเบ็น เมื่อเสร็จพิธีกรรมแซนโฎนตาที่บ้านแล้ว จะมีการทำบายเบ็น ประกอบด้วยข้าวเหนียวนึ่งคลุกกับงาปั้นเป็นก้อน ๆ ขนม ข้าวต้มแกะห่อออก ผลไม้ต่างๆ เช่น มะยม มะขามป้อม สมอ อ้อยควั่นเป็นแว่น มีเผือกต้มแล้วใสภาชนะไปรวมกันที่วัดในเวลาเช้ามืดของวันแรม 15 ค่ำเดือน 10 ให้พระทำพิธีให้ แล้วจึงนำบายเบ็นไปที่นาเพื่อบูชา เซ่นไหว้แม่โพสพ จากนั้นก็นำบายเบ็นไปหว่าน หรือโรยให้ทั่วนาข้าว ซึ่งโดยปกติแล้วในเวลานั้นข้าวจะตั้งท้อง ก็เป็นการรับขวัญข้าวพอดี

ทอง สุข สุทธิสาร (2549 , สัมภาษณ์) สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูม ประจำหมู่ 5 บ้านปราสาท กล่าวว่าการทำบายเบ็นจากการสังเกตพบว่าคล้ายกับการทำน้ำหมักชีวภาพปุ๋ย อินทรีย์ ส่วนประกอบต่าง ๆ คล้าย ๆ กันเพียงแต่ว่าน้ำหมักชีวภาพจะหมักนาน บายเบ็นไม่ได้หมักก่อนนำไปหว่าน แต่เมื่อหว่านบายเบ็นไปแล้วข้าวมีความอุดมสมบูรณ์ เมล็ดไม่ลีบ ได้เมล็ดข้าวเต็มเม็ดเต็มหน่วยเต็มรวงสวยงาม

6. การพิธีกรรมแซนโฎนตาที่วัด ในเช้าของวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 หลังจากที่นำบายเบ็นไปหว่านที่นาแล้ว ก็จะนำอาหาร คาวหวานลักษณะเดียวกันกับที่ประกอบพิธีแซนโฎนตาที่บ้าน โดยทำขึ้นใหม่นำไปที่วัด เพื่อให้พระสงฆ์ทำพิธีสวดมนต์ อุทิศส่วนกุศลให้อีกครั้งหนึ่ง แต่การอุทิศส่วนกุศลที่วัดจะไม่จำเพาะเจาะจงว่าจะเป็นญาติ หรือบรรพบุรุษของตนเองเท่านั้น แต่จะรวมถึงผีไร้ญาติ สัมพะเวสี ผีเปรต ผีเร่ร่อน เจ้ากรรมนายเวร ต่าง ๆ ได้รับส่วนบุญด้วย

ลักษณะการทำพิธี ที่วัดจะมีลักษณะคล้ายกันกับทำที่บ้าน แต่จะเพิ่มเติมส่วนที่เป็นของสังฆทานถวายพระสงฆ์มาด้วย กล่าวคือ การทำพิธีที่วัดจะมีสิ่งของมาสองส่วน คือ ส่วนที่ทำบุญกับพระสงฆ์มี สังฆทาน ต่างๆ และส่วนที่ทำพิธีแซนโฎนตา ซึ่งเหมือนกันกับทำที่บ้าน

พระครู ปทุมปริยัติการ (2549, สัมภาษณ์) กล่าวว่าตอนเช้ามีพิธีตักบาตร ถวายอาหารพระสงฆ์ จากนั้นพระสงฆ์สวดมนต์บทต่าง ๆ จนถึงบทชยันโต พระสงฆ์อาวุโสก็จะพรมน้ำมนต์ และจบด้วยบทให้พร คือ ยะถา…สัพพี… ในระหว่างพระสวดยะถา ทุกคนจะตั้งใจทำการกรวดน้ำ โดยมองไปที่สายน้ำที่ใสรินไหลจากภาชนะใบหนึ่งลงสู่ภาชนะอีกใบหนึ่งด้วยใจจด จ่อ ไม่ให้สายน้ำขาด ในใจก็จะอุทิศบุญกุศลถึงผีบรรพบุรุษ ผีไร้ญาติ สัมพะเวสี ผีเปรต ผีเร่ร่อน เจ้ากรรมนายเวร ต่าง ๆ โดยเชื่อว่าการทำเช่นนี้จะสามารถส่งถึงผีบรรพบุรุษและผีอื่นที่อุทิศได้

โสรัจ คงทน (2549, สัมภาษณ์ ) กล่าวว่าการกรวดน้ำขณะที่พระสวดยะถานั้น สามารถส่งสิ่งของที่ทำบุญให้ไปถึงผีที่เราตั้งใจส่งไปได้ โดยได้เคยพิสูจน์มาแล้วว่าแม้แต่คนที่ยังไม่ตายก็ยังสามารถรับรู้ถึงความ รู้สึกอิ่มเอิบไดhซึ่งได้ยกตัวอย่างว่ามีคนในหมู่บ้านไปทำงานเป็นลูกจ้างใน เรือประมงแล้วประสบพายุสูญหายไป ญาติพี่น้องคิดว่าตายไปแล้ว จึงประกอบพิธีศพให้โดยใช้โลงศพเปล่า ๆ มีสวดยะถาให้พรจากพระสงฆ์ ญาติกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลไปให้ หลังจากที่บุคคลดังกล่าวที่คิดว่าตายไปแล้วกลับมา กล่าวถึงความรู้สึกว่าในขณะที่ติดเกาะอยู่ในบางวันรู้สึกอิ่มเอิบโดยไม่ทราบ สาเหตุ และอิ่มจนไม่รู้สึกหิวข้าว หิวอาหาร เป็นวัน ๆ เป็นเช่นนี้อยู่เป็นประจำทุกวันพระ โสรัจ คงทน จึงเชื่อว่าการกรวดน้ำสามารถส่งสิ่งของที่ทำบุญไปนั้น ถึงผีที่เราตั้งใจส่งไปได้

คำ สุขพราหมณ์ (2549 , สัมภาษณ์) กล่าวว่าการยะถาคือการอุทิศส่วนกุศลให้ผี ส่วนการสัพพีคือการอวยพรให้คนเป็น

บุญ ทันแก้ว (2549, สัมภาษณ์) กล่าวว่าการแผ่เมตตาสามารถอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผีบรรพบุรุษ หรือผีต่าง ๆ ได้และการแผ่เมตตายังสามารถส่งให้ผีได้หลุดพ้นจากบ่วงกรรมทั้งหลายได้

การ อุทิศส่วนกุศลนั้นสามารถทำได้หลายวิธี ตั้งแต่การกรวดน้ำขณะทำพิธีแซนโฎนตาที่บ้าน การแผ่เมตตา การทำพิธีวันสารท แต่วิธีที่เชื่อว่าสามารถส่งส่วนบุญอุทิศส่วนกุศลได้ถึงผีหรือญาติผู้ล่วง ล่วงลับแน่นอนคือ การกรวดน้ำขณะที่พระสวดบทยะถา นั่นเอง แต่การอุทิศส่วนกุศลทุกวิธีนั้นสิ่งที่สำคัญคือจิตใจที่แน่วแน่เป็นระยะเวลา หนึ่ง ที่ทำให้เกิดพลังสามารถส่งถึงผีหรือญาติผู้ล่วงล่วงลับได้

สรุป

ประ เพณีแซนโฎนตามีความเป็นมายาวนานโดยมีพระเจ้าพิมพิสาร เป็นต้นกำเนิดของแนวความคิดของประเพณี โดยชาวเขมรเห็นแนวทางในการที่จะอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผีบรรพบุรุษ ปู่ย่า ตายาย พ่อแม่ ให้ได้รับผลบุญกุศลที่อุทิศไป ทำให้ทุกข์เวทนาจากบวงกรรมมีความบรรเทาเบาบางลง จึงให้มีการจัดพิธีแซนโฎนตาขึ้น และให้มีการสืบทอดต่อ ๆ กันมา ซึ่งเชื่อว่าถ้าในยุคของตนได้แซนโฎนตาให้แก่ ผีบรรพบุรุษ ปู่ย่า ตายาย พ่อแม่ ไปแล้ว รุ่นลูกจะต้องแซนโฎนตาให้ตนเหมือนกัน และออกกุศโลบายต่าง ๆ ให้ลูกหลานต้องปฏิบัติสืบทอดต่อ ๆ กันไปไม่สิ้นสุด เช่น ถ้าญาติหรือลูกหลานประกอบพิธีแซนโฎนตา และทำบุญอุทิศให้ ก็จะอวยพรให้ญาติหรือลูกหลานมีความสุขความเจริญ ประกอบอาชีพประสบผลสำเร็จมีเงินมีทองใช้ แต่ถ้าไม่ทำพิธีแซนโฎนตาก็จะโกรธและสาปแช่งญาติหรือลูกหลานไม่ให้มีความสุข ความเจริญ ประกอบอาชีพฝืดเคือง ไม่ราบรื่น ดังนั้นลูกหลานของชาวไทยเขมรทุกรุ่นจึงต้องประกอบพิธีแซนโฎนตามาทุกปีจนถึง บัดนี้

นอกจากประเพณีแซนโฎนตาจะเป็นการอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผี บรรพบุรุษ ปู่ย่า ตายาย พ่อแม่ จุดมุ่งหมายรองของการออกกุศโลบายของบรรพบุรุษ คือการแสดงถึงความกตัญญูกตเวทีของลูกหลานที่แสดงต่อผู้มีพระคุณที่ล่วงลับไป แล้ว และเพื่อให้ลูกหลาน ญาติมิตรจะได้มารู้จักกัน สร้างความสามัคคี สร้างสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน เป็นที่พึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน.

Share on Facebook

น่าทึ่ง ! รพ.สังขะ ชนะเลิศอันดับ 1 เมืองช้างประกวดประดับธงชาติและธงสำคัญของชาติตามโครงการ“ธงไตรรงค์ ธำรงไทย” พร้อมจัดนิทรรศการธงชาติไทยรณรงค์ปลูกฝังจิตสำนึกรักชาติ ภูมิใจความเป็นไทย เทิดทูนสถาบันกษัตริย์ และตกแต่งตึกอาคาร รพ.ด้วยสีเหลือง-ชมพูเพื่อถวายพระพร“ในหลวง”ให้ทรงมีพระพลานามัยแข็งแรงเป็นมิ่งขวัญพสกนิกรตลอดไป

28 ส.ค.ที่ผ่านมา ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ขณะนี้ที่โรงพยาบาลสังขะ อ.สังขะ จ.สุรินทร์ ทางโรงพยาบาลสังขะ นำโดย นพ.วราวุธ ชื่นตา ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสังขะ ได้ดำเนินการตกแต่งประดับธงชาติไทย ตามบริเวณต่างๆ ภายในโรงพยาบาลสังขะ ทั้งรั้วโรงพยาบาล ตึกที่ทำการ อาคารผู้ป่วย สนามหญ้า อย่างสวยงาม และเป็นระเบียบเรียบร้อย

นอกจากนั้น ทางโรงพยาบาลยังได้จัดแสดงนิทรรศการ“ธงไตรรงค์ ธำรงไทย” ไว้บริเวณด้านหน้าตึกทำการโรงพยาบาลสังขะ ซึ่งเป็นการแสดงประวัติ และความสำคัญของธงชาติไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ.2325 จนมาเป็นธงชาติไทยในปัจจุบัน ซึ่งได้มีการเปลี่ยนแปลงสี รูปแบบต่างๆ มาแล้ว 7 รูปแบบ

นพ.วราวุธ ชื่นตา ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสังขะ เปิดเผยว่า โรงพยาบาลสังขะ ได้เข้าร่วมการประกวดประดับธงชาติไทยและธงสำคัญของชาติตามโครงการ“ธงไตรรงค์ ธำรงไทย” ของสำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อเป็นการปลูกฝังจิตสำนึกรักชาติให้กับประชาชนชาวไทย มีความรักชาติ ความภาคภูมิใจในความเป็นไทย และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ สร้างความสามัคคีปรองดอง และนำความผาสุกสู่สังคมไทย พร้อมทั้งได้ร่วมรณรงค์ให้ประชาชนทุกหมู่ เหล่า ได้ร่วมแสดงออกถึงความรักชาติ การประดับธงชาติ การยืนตรงเคารพธงชาติ และการร้องเพลงชาติไทย

ทั้งนี้โรงพยาบาลสังขะ จ.สุรินทร์ ได้ทำการตกแต่ง ประดับธงชาติและธงสำคัญของชาติ ส่งเข้าประกวดแข่งขัน ในภาคหน่วยงานของรัฐทั้งจังหวัดสุรินทร์ ซึ่งโรงพยาบาลสังขะ ชนะเลิศการประกวดในภาคหน่วยงานของรัฐ ระดับจังหวัดและจะส่งเข้าประกวด ในระดับชาติต่อไป

นอกจากนั้นโรงพยาบาลสังขะ ยังได้ปรับปรุงภูมิทัศน์ ทั้งหมดภายในโรงพยาบาลสังขะ ทั้งบริเวณสนามหน้า อาคารและตึกผู้ป่วยต่างๆ แม้กระทั่งห้องน้ำ ให้สะอาดสวยงาม อย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะอาคาร และ ตึกต่างๆโรงพยาบาลสังขะ ได้ตกแต่งด้วยสีเหลืองและสีชมพู ทั้งนี้เพื่อเป็นการถวายพระพร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ขอให้พระองค์ ทรงมีพระพลานามัยแข็งแรง เป็นมิ่งขวัญ แก่พสกนิกรชาวไทยตลอดไป นพ.วราวุธ กล่าว

ชมภาพ ข้อมูลข่าว เพิ่มเติม

http://www.manager.co.th/Local/ViewNews.aspx?NewsID=9530000120126

Share on Facebook

Share on Facebook

ผู้การตำรวจสุรินทร์โวยเงินประมูลเลขทะเบียนสวยเข้ากองทุนความ ปลอดภัยใช้รถไม่เคยตกถึงจังหวัดเพื่อลดอุบัติเหตุ วอนกระจายอำนาจบริหารชี้คนเมืองช้างตายบนถนนมากกว่าอาชญกรรมหลายเท่า

พล.ต.ต.รณพงษ์ ทรายแก้ว ผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดสุรินทร์ กล่าวในงานสัมมนาอุบัติเหตุจราจรภาคอีสาน ปี 2553 ที่จัดโดยคณะทำงานสนับสนุนการดำเนินงานอุบัติเหตุจราจรในระดับจังหวัด (สอจร.) ภาคอีสาน ศูนย์วิชาการความปลอดภัยทางถนน (ศวปถ.) มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ว่า ‘กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน’หรือที่รู้จักกันในชื่อ กองทุน ‘ประมูลเลขสวย’ ที่ได้เงินสมทบจากการเปิดประมูลป้ายทะเบียนเลขสวย เพื่อนำเงินที่ได้ไปใช้ในการดำเนินการเพื่อลดอุบัติเหตุ แต่ปรากฏว่าเงินเหล่านี้เมื่อเข้ากองทุนกลับไม่ได้ใช้ตามวัตุประสงค์ที่แท้ จริงหรือไม่เคยคืนถึงพื้นที่

พล.ต.ต.รณพงษ์ กล่าวว่า การใช้เงินกองทุนนี้มีอุปสรรคมาก และแทบเป็นไปได้ยากที่จะท้องถิ่นหรือจังหวัด จะได้นำเงินก้อนนี้มาใช้ลดอุบัติเหตุตามวัตถุประสงค์ เพราะการดำเนินการมีขั้นตอนที่ยุ่งยากคือ จะต้องเขียนโครงการเป็นภาพรวมบ้าง หรือต้องให้หน่วยงานใหญ่ๆ ขอไป พูดง่ายๆ ว่า ถ้าตำรวจภูธรจังหวัดนั้นคงทำไม่ได้ ต้องเป็นระดับภาค ชี้ให้เห็นว่า เงินกองทุนนี้ใช้เงินไม่ตรงเป้า เพราะถ้าจะให้ตรงเป้า จังหวัดไหนหาได้มาก ก็ให้จังหวัดนั้นมากเพื่อนำมาใช้ในการดำเนินการลดอุบัติเหตุในพื้นที่

“จังหวัดจะนำเงินไปใช้โดยพลการไม่ได้ ต้องมีคณะกรรมการขึ้นมาจัดสรร จะได้สร้างแรงจูงใจให้กับประชาชนเพื่อที่เขาจะได้มาร่วมประมูลให้มากขึ้น เขาจะได้เห็นว่า เงินที่เขาจ่ายไปนั้นได้ประโยชน์กับบ้านของเขา หรือทำให้จังหวัดของเขามีอุบัติเหตุลดลง”พล.ต.ต.รณพงษ์ กล่าว

ผู้บังคับการตำรวจภูธร จังหวัดสุรินทร์ กล่าวว่า การใช้จ่ายเงินกองทุนนั้นจะมีคณะกรรมการระดับประเทศเป็นคนพิจารณา ซึ่งมีคำถามว่า คณะกรรมการระดับประเทศจะรู้หรือไม่ว่าระดับพื้นที่เป็นอย่างไร และตรงไหนจะแก้ปัญหาได้ เท่าที่ทราบคือ ส่วนใหญ่เอาไปใช้ในการประชาสัมพันธ์ ซึ่งไม่ตรงเป้านัก กองทุนอาจจะกันส่วนหนึ่งไว้เพื่อการบริหารจัดการกองทุนหรือประชาสัมพันธ์ก็ ไม่เป็นไร แต่ควรจะต้องคืนกลับมาพื้นที่ด้วย ซึ่งการให้ความสำคัญควรอยู่ที่พื้นที่ เพราะเงินมาจากพื้นที่

พล.ต.ต.รณพงษ์ กล่าวด้วยว่า ปีที่ผ่านมา ในจังหวัดสุรินทร์มีสถิติการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนถึง 278 ราย ขณะที่การเสียชีวิตจากคดีอาชญกรรมมีเพียง 44 ราย การดำเนินงานด้านการลดอุบัติเหตุจึงควรจะเป็นงานสำคัญของตำรวจ โดยงบประมาณที่ใช้จ่ายเรื่องนี้เป็นงบที่มาตามปกติ โดยไม่แยกว่าเพื่อให้ทำงานประเภทไหน หรืออาจจะมีงบพิเศษเพื่อทำงานด้านนี้บ้างในช่วงเทศกาลเพื่อการตั้งจุดตรวจ นอกนั้นการทำงานเพื่อลดอุบัติเหตุจะใช้ความร่วมมือจากประชาชนเป็นหลัก จึงเห็นว่า หากกองทุนประมูลเลขสวยที่ได้เงินจากการประมูลเลขทะเบียนรถใน จ.สุรินทร์ไปถึง 17 ล้านในปีที่ผ่านมา ได้กระจายอำนาจการจัดการ โดยคืนกลับเงินกองทุนมาบางส่วน จะทำให้งานลดอุบัติเหตุมีประสิทธิภาพ และเห็นผลอย่างแน่นอน

“ทุกวันนี้เราบอกว่า หากตำรวจให้ใบสั่งจะได้เงินส่วนหนึ่งให้กับผู้จับกุม แต่ที่สุรินทร์ ค่าปรับได้มาแทนที่ส่วนหนึ่งจะนำไปใช้เป็นสวัสดิการให้เจ้าหน้าที่ ก็ต้องไปรวมกันเอาไปซื้อใบสั่ง ซื้อหมวกกันน็อกแจกชาวบ้านที่ลำบาก เพราะต้องยอมรับว่า ชาวบ้านบางคนเขาไม่มีเงินแม้แต่จะซื้อหมวก” พล.ต.ต.รณพงษ์ กล่าว.

Share on Facebook

เจ้าหน้าที่จังหวัดสุรินทร์นำญาติ ของคนไทย 3 คน ที่ถูกตำรวจกัมพูชาจับกุมขณะเดินป่าพลัดหลงเข้าไปในชายแดนไทย-กัมพูชาเข้าไป เยี่ยมที่เรือนจำจังหวัดเสียมราฐ

เมื่อเวลา 08.00 น. วันนี้(26 ส.ค.) จังหวัดสุรินทร์ได้นำญาติของคนไทย 3 คน ที่ถูกตำรวจกัมพูชาจับตัวไว้ขณะเดินหาของป่าตามแนวชายแดนแล้วพลัดหลงเข้าไป ในพื้นที่ชายแดนกัมพูชาหา ที่จังหวัดสุรินทร์ ก่อนถูกนำตัวไปคุมขังไว้ที่เรือนจำจังหวัดเสียมราฐ

โดยญาติที่เดิน ทางไปเยี่ยม ประกอบด้วย นายปภพ ขอไชย นายทองดี ทองคำ และนายสิม พวงเพชร โดยมีสื่อมวลชนในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ เดินทางเข้าไปทำข่าวด้วย เมื่อรถตู้นำคณะญาติและสื่อมวลชนเดินทางมาถึงที่หน้าด่านคลองลึก เจ้าหน้าที่ประสานงานชายแดนไทย-กัมพูชา ได้ช่วยประสานไปยังหน่วยประสานงานชายแดนของกัมพูชา นำรถบัสขนาด 20 ที่นั่ง เข้ามารับยังฝั่งไทย เพื่ออำนวยความสะดวกให้ ซึ่งบรรดาญาติของคนไทยทั้ง 3 คน โดยเฉพาะลูกๆต่างดีใจที่จะได้เดินทางไปเยี่ยมพ่อ ส่วนเรื่องคดียังไม่ทราบว่าทางการกัมพูชาจะปล่อยตัวเมื่อใด

Share on Facebook

ตำนาน  “ดาร์กี้”

๑.  ป่วยไข้  แต่หัวใจยังสู้

Share on Facebook