” เชือกปะกำ และ พระเทวกรรม์ “

13902726_274890762887695_1025781549875392387_n

ในวัฒนธรรม และ ประเพณีการเลี้ยงช้าง ของชาวช้างเมืองสุรินทร์
คำว่า ปะกำ ชาวช้างจะให้ความสำคัญมาก เพราะว่า รวมถึง พิธีเซ้นสรวง
เชือกปะกำ และ เซ้นสรวงศาลผีปะกำ

พิธีเซ่น เชือกปะกำ เป็นการอัญเชิญดวงวิญญาน ผีบรรพบุรุษที่เคยเป็น ครูบา หมอช้าง ฯ ให้มาสิงสถิตอยู่ในเชือกปะกำเส้นนี้
เชือกปะกำ จึงเป็นสิ่งสำคัญมากเป็นอุปกรณ์มงคลชั้นสูงที่ใช้ในการคล้องช้างป่า จึงมีการเก็บรักษาไว้อย่างดีที่ ศาลปะกำ
เชือกปะกำ ส่วนใหญ่ทำมาจากหนังควายสามเส้นมาพันเกลียวกัน
คนที่จะทำ เชือกปะกำ กรืดหนังควายได้ จะต้องเป็นครูบาหรือหมอช้างเท่านั้น..เชือกปะกำ มีความสำคัญมากถ้าเซ้นไหว้ไม่ดี ก็จะทำให้เกิดความอัปมงคล เหตุร้าย กับทั้งคนและช้างของตัวเอง

พิธีเซ่นศาลปะกำ ศาลปะกำ จะมีลักษณะคล้ายๆบ้านหลังเล็กๆ
เป็นที่เก็บเชือกปะกำ ส่วนใหญ่จะหันหน้าไปทางทิศตะวันออก

พิธีเซ่นศาลปะกำ จะกระทำกันทุกปี หรือว่า มีเหตุต้องเคลื่อนย้ายเชือกปะกำ( เช่นการแสดง การคล้องช้างประจำปี ต้องใช้เชือกปะกำ ประกอบการคล้องช้างแสดง..จึงต้องทำพิธีกรรมก่อน..จะเรียกว่าสมัยใหม่ ว่า ศาลปะกำ สัญจร เช่นงานบวช งานแต่ง ฯ )
ศาลปะกำ เป็นที่เก็บรักษาเชือกปะกำ จึงเป็นจารีตประเพณีของช้างที่ต้องเคร่งครัดต่อศาล-เชือกปะกำ เรียกว่า ศาลปะกำประจำตระกูล
การเซ่นสรวงศาลปะกำ จะทำปีละครั้ง เหมือนการทำบุญประจำปี

แล้ว… คำว่า ปะกำ มากจากใหน
ปะกำ ของชาวช้างมาจากคำว่า พระเทวกรรม์ เป็นความเชื่อของชาวเอเชีย มีบันทึก พระเทวกรรมที่เมืองกำแพงเพชร สมัยอยุธยา พระเทวกรรม ถือว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธฺ์ระดับขาใหญ่ ในพิธีกรรมการคล้องช้างในสมัยโบราณ

ในเรื่องเล่า พระนารายณ์10ปรางค์ พระนารายณ์ลงมาจากสวรรค์เพื่อปราบช้างเอกทันต์ โดยมี พระคเนศ ประทับอยู่ด้านขวา
พระเทวกรรม์ ประทับด้านซ้าย และได้ให้ พระมเหศวร เป็นคนไล่ต้อนโขลงช้างของ ช้างเอกทันต์ พระนารายณ์ได้เอาตรี ปักลงดิน เกิดเป็นต้นมะตูม เอาเถาวัลย์ที่ต้นมะตูมเป็นเชือกสำหรับคล้องช้าง
ส่วนพระมเหศวร เมือคล้องช้างเอกทันต์ได้ นำไปผูกไว้ที่ใต้ต้นคูณ
พระนารยณ์จึงให้ ตำราพฤฒิบาศ เพือไว้ทำพิธีปัดเสนียดจัญไรของช้าง ขณะนั้นพระนารายณ์ทรงประทับ ใต้ต้นยอ
ตั่งแต่นั้นมา ไม่มะตูม ไม้คูณ ไม้ยอ เป็นไม้มงคล เป็นไม้ต้องห้ามของชาวช้าง ต้องรักษาไว้เพือ วิชาคชศาสตร์ และ วิชาคชกรรม

ชาวช้างเมืองสุรินทร์ ไม่ว่า กูย เขมร ลาว ต่างเชื่อกันว่า เชือกปะกำ มีผีปะกำ ค่อยดูแลช่วยเหลือ กป้องคุ้มครองชาวช้าง การไม่ดูแลช้าง ทุบตีช้าง ดูถูกช้าง เชื่อกันว่า ชาวช้างคนนั้นจะถูกผีปะกำลงโทษ หรือไม่ก็สมาชิกในครอบครัว รวมถึง ช้าง อาจจะคลุ้มคลั่งอาละวาดทำร้ายเจ้าของและคนรอบข้างได้
เพราะชาวช้าง .. ผิดผีบรรพบุรุษช้างแห่งเชือปะกำ ..

ภาพศาลปะกำ ครูบาหมอช้าง ที่หมู่บ้านช้าง สุรินทร์…

เรื่องโดย : ptn – surin

loading...

Related posts:

Share

About the author

Ptn-Surin

ชายหนุ่มวัยกลางคน ที่สนใจเรื่องประวัติศาสตร์เมืองสุรินทร์ , คนที่หลับตาแล้ว สามารถเล่า ประวัติศาสตร์เมืองสุรินทร์ตั้งแต่สมัยอยุธยา มาจนถึงปัจจุบัน รวมถึงสังคม เศษฐกิจ สังคม การเมืองสุรินทร์